VnSending

Kiến thức kinh tế

Đầu tư Shark Tank Việt Nam

Chỉ 57% startup được đầu tư tiền sau khâu thẩm định doanh nghiệp

Kết quả khảo sát 237 startup tham gia cả 7 mùa Shark Tank Mỹ của tờ Forbes vào năm 2016 có tỷ lệ các startup được chính thức đầu tư tiền là 57%, trong số đó có 30% thương vụ phải thay đổi điều khoản rót vốn so với những gì đã thỏa thuận trên truyền hình. Shark Tank Việt Nam mới ghi nhận 7/22 Startup được rót vốn sau khi thẩm định doanh nghiệp (31%).

Cùng với đó, khảo sát khác của Shark Tank là Shark Tank Australia thì tỷ lệ thẩm định doanh nghiệp thành công lại cực thấp: 4/27, tức chưa tới 1/7 startup thực sự được rót vốn. Tỷ lệ đầu tư của từng Shark cũng rất khác nhau. Mark Cuban được tờ Forbes gọi là “vị Shark tuyệt vời nhất của Shark Tank America, vì ông tỏa sáng sau khi máy quay đã đóng.”

Trong 32 thương vụ vị Shark Cuban bắt tay trên truyền hình, chỉ có 4 deal thất bại, 4 deal thay đổi điều khoản, còn lại đều được vị Cuban rót vót với nguyên các thỏa thuận ban đầu.

Trong khi đó, Shark Kevin O’Leary của Shark Tank America tiết lộ trên tờ The New York Post rằng trong số hơn 12 deal mà ông bắt tay trong season của Shark Tank, vị Shark này chỉ kỳ vọng rót vốn cho 3 – 4 doanh nghiệp: “Tôi chỉ đầu tư vào 1/3 startup mà tôi bắt tay trên TV.”

Luật chơi của Shark Tank

Luật chơi của Shark Tank quy định các Shark không được biết trước bất kỳ thông tin gì về doanh nghiệp. Điều này đẩy các Shark vào tình thế rằng họ ra quyết định dựa vào một lượng thông tin rất hạn chế dựa vào những gì các startup trình bày tại buổi ghi hình.

Vì thế, giống như bất cứ một quyết định đầu tư nào khác, cần phải có quá trình thẩm định doanh nghiệp (Due Dilligence – DD) diễn ra sau đó để xác nhận những “sự thật và con số” được các startup trình bày khi pitching, trước khi các nhà đầu tư quyết định rót vốn.

Thẩm định rất khắt khe

Có trường hợp DD tại Shark Tank Australia kéo dài tới tận… 9 tháng. Ở Shark Tank Việt, cho đến thời điểm hiện tại doanh nghiệp hoàn thành khâu thẩm định nhanh nhất là 4 tháng và được rót vốn bởi shark Phú đó là Dấm gạo Thủy Tâm

“Một quyết định đầu tư trên TV kéo dài vài phút. Một quyết định đầu tư ngoài đời thực kéo dài hàng tháng trời,” một startup nói trên tờ The Washington Post.

Còn tờ New York Post thì nhận định: “Rất nhiều thương vụ thất bại sau quá trình thẩm định kéo dài hàng tháng ròng, sau khi các Shark kiểm tra báo cáo tài chính, sản phẩm, và “tìm hiểu” về phẩm chất, mục tiêu của các startup.

Steve Baxter – một Shark trên Shark Tank Austalia tiết lộ với truyền thông: “Quá trình DD trung bình kéo dài 4 tháng.” Có trường hợp DD tại Shark Tank Australia kéo dài tới tận… 9 tháng.

Tuy nhiên, tờ Forbes cho hay nhiều startup thất bại sau DD vẫn nói rằng họ cảm thấy rất biết ơn những trải nghiệm tại Shark Tank. Nhiều người nhắc đến cơ hội được quảng bá hình ảnh, các bài học về kinh doanh họ có được và mối quan hệ họ xây dựng được với Shark.

Vì vậy “nếu muốn đầu tư, đừng chém gió”

Shark O’Leary của Shark Tank America cho hay: “Khi tôi thực hiện thẩm định doanh nghiệp, mối quan tâm hàng đầu của tôi luôn luôn là các con số. Họ có thêm thắt vào không. Dòng tiền có giống như những gì họ trình bày không. Có nguồn tiền ẩn nào mà họ chưa đề cập đến không.”

“Các doanh nghiệp luôn luôn nói về doanh thu, nhưng khi thẩm định thì các Sharks thường phát hiện ra con số thực tế không giống những gì đã trình bày” – Shark Barbara Corcoran

Barbara Corcoran, một vị Shark khác trả lời trên Inc.com rằng trên truyền hình, các doanh nghiệp luôn luôn nói về doanh thu, nhưng khi thẩm định thì họ thường phát hiện ra con số thực tế không giống những gì đã trình bày. “Đó là một kiểu hành vi khiến thương vụ thất bại,” Corcoran nói.

“Đôi khi là do các vấn đề về pháp lý – bằng sáng chế mà các doanh nghiệp nói rằng họ sở hữu thực tế thuộc về một người khác.

Những giấy tờ về doanh nghiệp cũng nói lên rất nhiều về người quản lý. Sổ sách tài chính không hợp lý chẳng hạn, điều này rất khó để đầu tư,” vị Shark này nói thêm.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng nguyên nhân DD thất bại đến từ phía các Sharks. Tờ Forbes sau khi liên lạc với 237 startup trong 7 mùa Shark Tank America, nhận định:

“Đôi khi các Shark dừng lại hoặc thay đổi các điều khoản về tỉ lệ/lượng tiền đầu tư, mà sự thay đổi này khiến việc chấp nhận đầu tư trở nên không thể với các startup. Một số startup nói rằng nhận thêm các điều khoản không có lợi cho mình.”

Khi bắt đầu thẩm định doanh nghiệp, Shark Corconran của Shark Tank America trao cho các starup 20 câu hỏi về chính doanh nghiệp đó để trả lời. Sau đó, một team sẽ được Corconran giao cho nhiệm vụ phân tích từng ngóc ngách về ý tưởng, công ty.

Một startup được đầu tư bởi Corconran cho rằng bên này trao đổi với Corcoran 1 tuần/lần và có những cuộc họp qua Skype hàng quý. Một Shark khác của Shark Tank America, O’Leary, cho biết thuê 3 nhân viên full-time và 4 thực tập sinh để xem xét các thương vụ.

Ngoài ra, theo Forbes, trong trường hợp có nhiều hơn 1 Shark tham gia vào 1 deal, mỗi Shark sẽ thực hiện thẩm định riêng. Trong một mùa Shark Tank America, Shark Corcoran và Mark Cuban từng đồng ý đầu tư vào một sản phẩm trẻ em, nhưng sau quá trình DD riêng, Corcoran không đầu tư còn Mark Cuban thì quyết định rót vốn.

Như đã đề cập, Shark Tank Việt Nam mùa 1 sau 4 tháng làm việc, 7 công ty hoàn thành ký kết hợp đồng đầu tư, nhận giải ngân từ các vị “cá mập”. Một số công ty vẫn đang trong quá trình thẩm định và hoàn thiện hồ sơ để nhận vốn. Tuy nhiên, nhiều dự án thất bại trong quá trình mang tính quyết định này.

“Giá trị của Shark Tank Việt Nam không phải tạo ra một gameshow thu hút trên truyền hình, cũng không quan trọng có bao nhiều startup nhận được đầu tư và “cá mập” đầu tư cho bao nhiêu dự án. Giá trị lớn nhất chương trình mang lại là giúp các tầng lớp nhân dân, đặc biệt các bạn trẻ hiểu hơn về khởi nghiệp, đầu tư, qua đó thúc đẩy tinh thần đầu tư cho khởi nghiệp”, ông Trần Anh Vương, Tổng giám đốc Tập đoàn SAM Holdings chia sẻ.

LEAVE A RESPONSE

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

error: Content is protected !!